Bảo tồn nguồn gen bản địa trong xây dựng đô thị sinh thái

Đảm bảo nguồn cây giống

Theo ghi nhận tại Trạm Lâm sinh và phát triển giống cây lâm nghiệp thuộc Ban quản lý rừng đặc dụng Bà Nà - Núi Chúa, https://vigen.vn/dieu-kien-trong-cuc-mam-xoi/ hiện có hàng chục nghìn cây giống đang được gieo ươm, chuẩn bị xuất vườn, chuyển giao cho các đơn vị, địa phương để phục vụ Tết trồng cây đầu xuân Bính Ngọ 2026 và mùa trồng rừng sắp đến.

Tại đây, có nhiều cây bản địa có giá trị đặc trưng được nhân giống thành công như thàn mát, lôi khoai... Và các loài cây được đánh giá cao về kinh tế, sinh thái như xoan đào, chò đen, sao đen, lim xẹt, giáng hương… Những cây giống này được ươm tạo từ thu, hái hạt, nhân giống từ cây mẹ ở các cánh rừng, giúp bảo tồn, gìn giữ và phát triển nguồn gen của các loài cây bản địa, đặc trưng của thành phố.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn từ năm 2021 - 2024, thực hiện đề tài nghiên cứu quần thể loài thực vật bản địa đặc trưng của bán đảo Sơn Trà và khả năng di thực trồng tại công viên, đường phố, Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng đã nghiên cứu và công bố danh mục 27 loài thực vật bản địa đặc trưng đáp ứng tiêu chí trồng cây xanh đô thị. Từ danh mục này, Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng nghiên cứu trồng thực nghiệm một số loài thực vật bản địa đặc trưng có triển vọng cao như: thành ngạnh, thàn mát... Đây cũng là cơ sở để các đơn vị, địa phương trồng nhiều loài cây bản địa này nhân rộng tại các công viên, trường học, khu chung cư, đường phố... Nhằm tạo không gian xanh.

Xem thêm: https://vigen.vn/cuc-mam-xoi-cay-mo-duoc-nha-vuon-ua-chuong/

Trung tâm cũng thực hiện đề tài nghiên cứu bảo tồn và phát triển nguồn gen cây hoa đào chuông tại Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa và đã xây dựng quy trình kỹ thuật nuôi cấy mô, giâm hom, trồng cây hoa đào chuông; trồng thử nghiệm hoa đào chuông tại 2 khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa và Sơn Trà.

TS. Nguyễn Quyết, Trưởng phòng Khoa học ứng dụng, Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng nhìn nhận, giá trị nổi bật của nguồn gen bản địa là có giá trị cảnh quan với màu sắc, hình thái độc đáo, tạo điểm nhấn cho cảnh quan đô thị; có tính thích nghi sinh thái cao, ít chăm sóc và phù hợp với khí hậu địa phương; có giá trị văn hóa, lịch sử...

Nguồn gen bản địa có vai trò quan trọng trong phát triển đô thị sinh thái, đó là bảo vệ bản sắc tự nhiên của địa phương, tăng khả năng chống chịu với khí hậu và sâu bệnh, góp phần xây dựng cảnh quan đặc thù của thành phố. Để góp phần tạo nền tảng đô thị sinh thái đặc thù, cần có hệ thống cây xanh đặc trưng của Đà Nẵng với khả năng thích nghi tốt thổ nhưỡng, https://vigen.vn/ khí hậu và ít sâu bệnh, giảm chi phí.

Bảo tồn nguồn gen bản địa trong xây dựng đô thị sinh thái

Đảm bảo nguồn cây giống

Theo ghi nhận tại Trạm Lâm sinh và phát triển giống cây lâm nghiệp thuộc Ban quản lý rừng đặc dụng Bà Nà - https://vigen.vn/cuc-mam-xoi-do-cho-lach-cay-mo/ Núi Chúa, hiện có hàng chục nghìn cây giống đang được gieo ươm, chuẩn bị xuất vườn, chuyển giao cho các đơn vị, địa phương để phục vụ Tết trồng cây đầu xuân Bính Ngọ 2026 và mùa trồng rừng sắp đến.

Tại đây, có nhiều cây bản địa có giá trị đặc trưng được nhân giống thành công như thàn mát, lôi khoai... Và các loài cây được đánh giá cao về kinh tế, sinh thái như xoan đào, chò đen, sao đen, lim xẹt, giáng hương… Những cây giống này được ươm tạo từ thu, hái hạt, nhân giống từ cây mẹ ở các cánh rừng, giúp bảo tồn, gìn giữ và phát triển nguồn gen của các loài cây bản địa, đặc trưng của thành phố.

Xem thêm: https://vigen.vn/chuoi-sap-cay-mo/

Bên cạnh đó, trong giai đoạn từ năm 2021 - 2024, thực hiện đề tài nghiên cứu quần thể loài thực vật bản địa đặc trưng của bán đảo Sơn Trà và khả năng di thực trồng tại công viên, đường phố, Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng đã nghiên cứu và công bố danh mục 27 loài thực vật bản địa đặc trưng đáp ứng tiêu chí trồng cây xanh đô thị. Từ danh mục này, Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng nghiên cứu trồng thực nghiệm một số loài thực vật bản địa đặc trưng có triển vọng cao như: thành ngạnh, thàn mát... Đây cũng là cơ sở để các đơn vị, địa phương trồng nhiều loài cây bản địa này nhân rộng tại các công viên, trường học, khu chung cư, đường phố... Nhằm tạo không gian xanh.

Trung tâm cũng thực hiện đề tài nghiên cứu bảo tồn và phát triển nguồn gen cây hoa đào chuông tại Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa và đã xây dựng quy trình kỹ thuật nuôi cấy mô, giâm hom, trồng cây hoa đào chuông; trồng thử nghiệm hoa đào chuông tại 2 khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - https://vigen.vn/ Núi Chúa và Sơn Trà.

Khởi công nâng cấp Trung tâm Giống và Hoa kiểng, tạo động lực phát triển nông nghiệp công nghệ cao và bền vững

Vừa qua, lễ khởi công dự án nâng cấp Trung tâm Giống và Hoa kiểng đã được tổ chức, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược đầu tư hạ tầng phục vụ nghiên cứu, sản xuất và cung ứng giống cây trồng, https://vigen.vn/cuc-mam-xoi-do-cho-lach-cay-mo/ hoa kiểng chất lượng cao của địa phương. Đây không chỉ là một công trình xây dựng đơn thuần mà còn là dự án có ý nghĩa thiết thực đối với tiến trình hiện đại hóa ngành nông nghiệp, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, từng bước nâng cao chất lượng nguồn giống, giá trị sản phẩm và năng lực cạnh tranh của nông nghiệp địa phương trong giai đoạn mới.

Dự án có tổng mức đầu tư 30 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước trong kế hoạch đầu tư công trung hạn; thuộc công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn, nhóm C, cấp III. Việc đầu tư nâng cấp Trung tâm Giống và Hoa kiểng được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở vật chất, tăng cường năng lực nghiên cứu, sản xuất giống và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, phục vụ yêu cầu phát triển nền nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Theo quy mô đầu tư được phê duyệt, dự án sẽ thực hiện cải tạo, mở rộng nhà điều hành nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động chuyên môn. Đồng thời, nhiều hạng mục thiết yếu sẽ được xây dựng mới như nhà lưới vườn đầu dòng cây có múi sạch bệnh, nhà màng dưỡng cây giống cấy mô, phòng kiểm nghiệm giống và giám định bệnh, cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, sản xuất giống. Các hạng mục này đều mang tính chuyên môn cao, được thiết kế đồng bộ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chọn tạo, bảo tồn, nhân giống và kiểm soát chất lượng cây giống trước khi cung ứng ra thị trường.

Xem thêm: https://vigen.vn/chuoi-sap-cay-mo/

Trong đó, hạng mục nhà lưới vườn đầu dòng cây có múi sạch bệnh được đánh giá là một trong những phần việc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây sẽ là nơi lưu giữ, bảo tồn và phát triển nguồn cây đầu dòng đạt tiêu chuẩn, phục vụ công tác nhân giống các loại cây có múi có giá trị kinh tế cao. Việc xây dựng vườn đầu dòng sạch bệnh không chỉ giúp nâng cao chất lượng cây giống mà còn góp phần kiểm soát, hạn chế nguy cơ lây lan dịch hại trong sản xuất, tạo tiền đề cho việc phát triển vùng trồng ổn định, bền vững và có khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Song song đó, nhà màng dưỡng cây giống cấy mô sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học vào sản xuất giống. Công nghệ nuôi cấy mô hiện nay được xem là một trong những phương pháp tiên tiến, cho phép tạo ra số lượng lớn cây giống trong thời gian ngắn, bảo đảm độ đồng đều, sạch bệnh và giữ được những đặc tính ưu việt của giống gốc. Khi được đầu tư nhà màng, quy trình chăm sóc, thuần dưỡng cây sau cấy mô sẽ được thực hiện trong điều kiện tối ưu hơn, giúp nâng cao tỷ lệ sống, rút ngắn thời gian sản xuất và tăng hiệu quả kinh tế trong quá trình nhân giống.

Không kém phần quan trọng là hạng mục phòng kiểm nghiệm giống và giám định bệnh, nơi sẽ thực hiện các hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng giống, theo dõi tình trạng sâu bệnh, đồng thời hỗ trợ phân tích, chẩn đoán và đưa ra các giải pháp kỹ thuật trong quá trình sản xuất. Trong bối cảnh dịch hại trên cây trồng ngày càng diễn biến phức tạp, việc có một hệ thống kiểm nghiệm và giám định bài bản, hiện đại sẽ giúp nâng cao độ chính xác trong công tác đánh giá chất lượng cây giống, từ đó bảo đảm nguồn giống cung ứng ra thị trường đạt tiêu chuẩn, an toàn và có tính ổn định cao.

Phát biểu tại buổi lễ khởi công, PGS.TS. Lâm Văn Tân - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh rằng việc đầu tư nâng cấp Trung tâm Giống và Hoa kiểng có ý nghĩa quan trọng đối với định hướng phát triển ngành nông nghiệp địa phương trong thời gian tới. Ông yêu cầu chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu thi công phát huy tinh thần trách nhiệm, tập trung nhân lực, vật lực và tổ chức thi công đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, kỹ thuật và mỹ quan công trình; đồng thời quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư, tránh lãng phí, bảo đảm công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả thiết thực.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị các đơn vị liên quan trong quá trình triển khai dự án cần tăng cường phối hợp, thường xuyên kiểm tra, giám sát tiến độ, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm công trình được thực hiện đúng quy định, đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật, an toàn lao động và bảo vệ môi trường. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần quyết định chất lượng công trình cũng như hiệu quả khai thác lâu dài sau khi dự án hoàn thành.

Việc khởi công nâng cấp Trung tâm Giống và Hoa kiểng diễn ra trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về mô hình tăng trưởng. Từ chỗ chú trọng sản lượng, ngành nông nghiệp hiện nay đang từng bước chuyển sang phát triển theo chiều sâu, lấy chất lượng, hiệu quả và tính bền vững làm mục tiêu trọng tâm. Trong quá trình đó, giống cây trồng được xem là một trong những yếu tố đầu vào có vai trò quyết định, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng nông sản, khả năng chống chịu sâu bệnh, thích ứng với điều kiện bất lợi của thời tiết và khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Thực tế cho thấy, nhu cầu sử dụng cây giống sạch bệnh, có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng đồng đều ngày càng tăng, đặc biệt đối với các loại cây ăn trái đặc sản, cây có múi và các dòng hoa kiểng có giá trị kinh tế cao. Nếu không chủ động được nguồn giống, người sản xuất sẽ đối mặt với nhiều rủi ro như giống kém chất lượng, cây sinh trưởng không đồng đều, dễ nhiễm bệnh, năng suất thấp và chi phí chăm sóc tăng cao. Chính vì vậy, https://vigen.vn/ việc đầu tư một trung tâm nghiên cứu và sản xuất giống có quy mô, được trang bị đồng bộ về hạ tầng và thiết bị là giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp trong dài hạn.